Vaarwens 1601 op 16-01-2026

Sweet memories passing by

Na bezoek aan de Nieuwjaarsreceptie van Zaanstad in het Zaantheater, dinsdag jl., treft (schipper) Klaas op het daarnaast aangemeerde passagiersscheepje Vita Nova, John (kleinzoon van vaargast Nico). Ze werkten enkele jaren samen op de passagiersvaart. Tijdens ‘de praat’ komt opa Nico ter sprake. Tijdens Nico’s lange loopbaan in de Amsterdamse haven, waar hij bij meerdere bazen diende, heeft hij een kwaadaardige asbestaandoening meegekregen, die eerst ver na zijn pensionering de kop opstak. Nico (geb. 1948) rest nu slechts enkele weken en John wilde hem een bootreis aanbieden op één van de passagiersschepen waar hij als stuurman op voer. Helaas lukte hem dat niet. Uiteraard oppert Klaas daarop de ‘Vaarwens’. Kleiner van schaal, maar zeker zo niet meer intiem. Het ‘waard te overwegen’, werd al snel actie ondernemen, want een dag later belt Inge Klaas dat een spoedwens zich heeft gemeld. En zo kunnen wij vrijdag Nico, zijn echtgenote Elly, hun kinderen Marco, Martijn, Monique en kleinzoon John begroeten op de ‘Vaarwens’. Nico wordt begeleid door Peter en Toos van WensenAmbulance Noord-Holland.

Welnu, we zullen Nico en zijn gezin verwennen met een mooie minicruise!

Een mooi verslag van schipper Klaas

Nico en Elly zijn van oorsprong Amsterdammers, dus zegt kleinzoon John, die wat eerder aan boord is, de Amstel zullen ze vast leuk vinden. Maar neen hoor. Na het welkom en de Vaarwensintroductie wordt voor de Zaan gekozen. De Amsterdamse bruggendienst bellen we af. Ze wensen ons, in het bijzonder onze gast, een hele fijne reis.  

Al heeft Nico niet beroepshalve gevaren, zijn voetafdrukken staan door heel de Amsterdamse haven. Bij de NDSM (nu Damen Shipyard), de fosfaatfabriek Amfert, Comos Tanks in de Usselinxhaven en later hoor ik nog dat hij bemoeienissen had met het matrozen opleidingschip ‘Pollux’. Mooie herinneringen komen boven. Een mindere herinnering is evenwel de val van grote hoogte tijdens werkzaamheden, die hem op latere leeftijd minder arbeidsgeschikt maakte.

Het weer knapt dusdanig op dat boots Henk ons terras op het voorschip wat comfortabeler kan maken. Nog geen zonnetje, maar wat niet is, kan nog komen. De sluis en bruggen werken vandaag écht mee. Oproepen hoeft niet. Ze lijken heus blij ons na enkele weken weer te zien. Het verhaal van de Zaan vindt zijn weg weer naar de gasten. De voormalige Houthaven, omgevormd tot woonwijk. De scheepswerven, nu geconserveerd onder de woningen. De schilder Monet, die de Zaan met haar talrijke molens portretteerde juist voor de voor de fabriekswanden al dit moois vervingen. De fabriekswanden van Albert Heijn en Simon de Wit, die op hun beurt weer vervangen werden door wooncomplexen. Verder de kerken, de theehuisjes, de Zaanse huizen met hun goedjaar einden en meerdere kleinere pakhuizen, omgevormd tot woning. Ha, Nico zal weten dat de schipper uit de Zaan komt!

De molens draaien niet, dus meren we aan bij de steiger van de Zaanse Schans. John en Monique verkennen met Klaas de Schans en Nico zoekt op het achterdek van de ‘Vaarwens’ de zon op. Daarna tijd voor de lunch. Adri heeft goed haar best gedaan. Tijdens de lunch komt de molen ter sprake. De vraag waarom de wieken linksom draaien rijst. We blijven het antwoord schuldig en daarom wordt besloten de houtzaagmolen ‘Het Jonge Schaap’ nog even aan te doen. Verrassend dat molenaar Tim ons daar opwacht. Gelijk wordt de onopgehelderde vraag op hem afgevuurd. Aan boord krijgen we een haarfijne uitleg. Het heeft te maken met de draaiing van de boomstam. Die volgt namelijk de zon, die elke dag zijn weg van oost naar west langs de hemel aflegt. Je moet zorgen dat door de draaiing van de as de nerf van het hout niet teruggedraaid wordt. Veel interessante vragen volgen, die de molenaar duidelijk kan beantwoorden. Waarom moeten de stammen doornat zijn? Hoe lang drogen tot planken verwerkt kunnen worden? Waar komt het hout vandaan? Nog één vraag, want we moeten verder…. Dank Tim!

Nico voelt zich goed, dus gaat het verder de noord in. Tussen Wormer en Wormerveer door naar Knollendam. Genoeg te zien onderweg. Lassie toverrijst, de historische fabriekswand van Wormer, de Zaanbocht, het afbrokkelende fabriekscomplex van Wessanen en het pittoreske Oostknollendam. Daarna is het tijd om de steven te wenden.

Nog geen ijsjes in de Zaanbocht dus kronkelen we direct verder over de Zaan richting Wilhelminasluis. Nico zit bijna de gehele vaart op de brancard naast de schipper, vanwaar hij een mooi overzicht heeft. Hij herkent zo op de linkeroever de oude havendienstboot van Amsterdam, de ‘Castor’. De Zaanse Schans en oud Zaandijk schitteren in het zonlicht. Nu de zon goed zijn best doet komt de Vaarwenspet ons goed van pas. Net als de uitreis gaat de thuisreis voorspoedig. Zonder de bruggen op te roepen, kan het voort. Ook nu staat de spoorbrug wijd open voor ons. In de Wilhelminasluis liggend bekijken John en Klaas de oude nog met de hand bediende Hondsbossche sluis. 

Na de sluis neemt Toos het roer en stuurt de ‘Vaarwens’ met verve door de Clausbrug en even later het Noordzeekanaal op. Bij het noemen van de ‘Pollux’, komt wederom een herinnering boven bij Nico en doen we er nog even een stukkie bij. Nog voor we aanmeren bij de Marina bedankt een geëmotioneerde Nico ons hartelijk voor de reis. Nico, dank voor je enthousiasme. Je hebt je kranig gehouden. We hebben het vandaag goed gehad samen. Met dank voor jullie prachtige donatie aan de Stichting Vaarwens. John, dank voor je sigaartjes.

Aan de wal nemen we afscheid van de familie Wahlers. Nico, Elly, kinderen en John, heel veel sterkte in deze tijd van het afscheid nemen. Vaarwel Nico. Goede laatste reis.

Auteur Vaarwens / Klaas

Met dank aan:
Dagschipper Klaas, bootsen Henk en Adri
WensenAmbulance Noord-Holland voor het vervoer en de verpleging
Amsterdam Marina / Jachthaven Groep voor het beschikbaar stellen van de ligplaats
Bedrijven Kraanspoor voor de parkeergelegenheid gasten
Brandweer Amsterdam Amstelland - kazerne IJsbrand voor de parkeergelegenheid vrijwilligers
Hema Amsterdam voor de deels sponsoring van de lunch
Houtzaagmolen Het Jonge Schaap voor de gastvrijheid en vragenbeantwoording
Port of Amsterdam voor de vergunningen
Wilhelminasluis en bruggen in de Zaan voor de vlotte bediening
En alle sponsoren die deze dag gratis mogelijk maakten...